Σάββατο 1 Αυγούστου 2026

Αντιστράτηγος ε.α.Δημήτριος Αλευρομάγειρος[συνέντευξη]

ΚΥΠΡΟΣ 1974, Η ΕΙΣΒΟΛΗ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΑΠΟΤΡΑΠΕΙ…

Μάθημα ιστορίας, μνήμης και αξιών αποτέλεσε η συνάντηση των μελών του Ομίλου Δημοσιογραφίας και Φωτογραφίας του 3ου Γυμνασίου Γλυφάδας με τον αντιστράτηγο εν αποστρατεία του Ελληνικού Στρατού και επίτιμο Γενικό Επιθεωρητή Στρατού Δημήτριο Αλευρομάγειρο. Συνάντηση που αποτέλεσε μια ξεχωριστή εμπειρία για τους μαθητές, αλλά και για όλους όσοι διαβάσουν τη συνέντευξη που ακολουθεί.
Μέσα από τις προσωπικές του μαρτυρίες, τις εμπειρίες και τις γνώσεις του, ο αντιστράτηγος Δημήτριος Αλευρομάγειρος έδωσε στους μαθητές την ευκαιρία να γνωρίσουν σημαντικές πτυχές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, να κατανοήσουν τη σημασία της ιστορικής μνήμης και να προβληματιστούν πάνω σε αξίες όπως η υπευθυνότητα, η προσφορά προς το κοινωνικό σύνολο, η αγάπη για την πατρίδα και ο σεβασμός προς την ιστορική κληρονομιά.
Η συζήτηση αποτέλεσε αφορμή για έναν γόνιμο διάλογο γύρω από τον ρόλο του ενεργού πολίτη, τη σημασία της γνώσης της ιστορίας για την κατανόηση του παρόντος και την ανάγκη διατήρησης της συλλογικής μνήμης. Η συνέντευξη που ακολουθεί φιλοδοξεί να μεταφέρει στους αναγνώστες τα σημαντικότερα σημεία μιας ιδιαίτερα ενδιαφέρουσας και εποικοδομητικής συνάντησης.
Εισαγωγικά, πριν ξεκινήσει η συνέντευξη, ο αντιστράτηγος ε.α. Δημήτριος Αλευρομάγειρος έκανε μια ενδιαφέρουσα, σφαιρική παρουσίαση της γεωγραφίας και της ιστορίας της Κύπρου, πριν από τα γεγονότα του 1974.

«Στους χάρτες της Ελλάδας, όταν πήγαινα σχολείο, στην κάτω γωνία υπήρχε ένθετος και ο χάρτης της Κύπρου. Σταδιακά, σήμερα, τον εξαφάνισαν.
Η Κύπρος βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα της Μεσογείου. Έχει έκταση 9.251 km². Για να καταλάβετε το μέγεθος του νησιού, είναι λίγο μεγαλύτερη από την Κρήτη, ίση με το ½ της Πελοποννήσου και το 1/3 της Σικελίας.
Ο πληθυσμός το 1974 ήταν 663.000 κάτοικοι. Το 82% ήταν Ελληνοκύπριοι και το 18% Τουρκοκύπριοι. Σήμερα, ο πληθυσμός στο ελεύθερο τμήμα είναι 923.381 κάτοικοι. Οι Τουρκοκύπριοι ζουν κυρίως στο κατεχόμενο τμήμα, αλλά πολλοί έχουν φύγει για την Αγγλία. Έχουν, όμως, έρθει παράνομα, μετά την εισβολή, άγνωστος αριθμός Τούρκων, οι οποίοι υπολογίζονται σε 300.000, και αυτός ο εποικισμός αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα πολέμου.
Η αξία της Κύπρου στη γεωστρατηγική είναι σημαντική τόσο ως νησί όσο και λόγω της στρατηγικής της θέσης, η οποία είναι τεράστια, αφού βρίσκεται στα όρια Ανατολής – Δύσης και αποτελεί βασική αιτία για την εκδήλωση συνεχών πολέμων. Την ίδια στρατηγική αξία έχει και η χώρα μας, η Ελλάδα, και γι’ αυτό η πατρίδα μας, για να παραμείνει ελεύθερη, έχει κάνει και προορίζεται να κάνει συνεχείς αγώνες. Οι Έλληνες, για να ζήσουν ελεύθεροι, συνεχώς πολεμούν.
Την Κύπρο, στα 3.500 χρόνια της ιστορίας της, την έχουν κατακτήσει Φοίνικες, Σύριοι, Αιγύπτιοι, Πέρσες, Ρωμαίοι, Άραβες, Σταυροφόροι, Φράγκοι, Ενετοί, Τούρκοι και Άγγλοι. Παρά τις κατακτήσεις, ουδέποτε έχασε τον ελληνικό χαρακτήρα της. Η κυπριακή τοπολαλιά, μάλιστα, παρουσιάζει ομοιότητες με την αρχαία ελληνική γλώσσα.
Ιστορικά, η Κύπρος, στα νεότερα χρόνια, το 1572, κατελήφθη από τους Τούρκους. Ένα συγκλονιστικό γεγονός συνέβη τότε, το οποίο δείχνει την αξία και τον πατριωτισμό των Ελλήνων. Μετά την κατάκτηση, συνέλαβαν 1.000 νεαρές γυναίκες και νεαρούς άνδρες και τους έβαλαν σε πλοίο, για να τους στείλουν ως δούλους στον Σουλτάνο. Ανάμεσα στους δούλους ήταν και η Μαρία Συγκλητική, κόρη υψηλής καταγωγής, η οποία, μπροστά στην προοπτική της ταπείνωσης, έβαλε φωτιά στην πυριτιδαποθήκη του πλοίου, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν οι αιχμάλωτοι και πολλοί Τούρκοι.
Το 1878 οι Τούρκοι, λόγω της στρατηγικής ήττας που είχαν υποστεί, παραχώρησαν με ενοίκιο την Κύπρο στους Άγγλους. Το 1914, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η Αγγλία προσάρτησε την Κύπρο στην επικράτειά της. Επειδή επιθυμούσε να εισέλθει η Ελλάδα στον πόλεμο με την πλευρά της Αγγλίας και των συμμάχων της. Η Αγγλία πρότεινε στην, βασιλικής ιδεολογίας Κυβέρνηση Ζαΐμη, την προσάρτηση της Κύπρου στην Ελλάδα προκειμένου να εισέρθει η Ελλάδα στον πόλεμο. Η Κυβέρνηση Ζαΐμη αρνήθηκε... Έχω επιφυλάξεις αν η αγγλική πρόταση ήταν ειλικρινής όμως η Κυβέρνηση Ζαιμη έπρεπε να δεχτεί».

- Τι σας οδήγησε να γίνεται στρατιωτικός;

«Μου άρεσε, ήταν και οικογενειακή παράδοση, καθώς και τα γεγονότα της εποχής με τον αντιαποικιακό αγώνα της ΕΟΚΑ στην Κύπρο. Έδωσα εξετάσεις στην Σχολή Ευελπίδων, το 1957, μαζί με 5.000 υποψηφίους για 150 θέσεις».

-Ο θαυμασμός σας για την Κύπρο και τον κυπριακό αγώνα πώς εκδηλώθηκε;

«Στη Σχολή Ευελπίδων όταν μπήκα ήταν σε εξέλιξη ο αγώνας των Κυπρίων κατά των Άγγλων, όπου φοιτούσαν και 30 Κύπριοι σπουδαστές οι οποίοι έφυγαν από την σχολή. «Λιποτάχτησαν» και πήγαν στην Κύπρο να πολεμήσουν! Βέβαια όταν τελείωσε ο πόλεμος επέστρεψαν, ονομάστηκαν ανθυπολοχαγοί και διέπρεψαν στο στρατό. Εμείς που δεν ήμασταν Κύπριοι τους θαυμάζαμε και στεναχωρούμασταν που δεν ήμασταν μαζί τους να πολεμήσουμε.
Το 1964, μετά την τουρκοανταρσία των Χριστουγέννων του 1963, η κυπριακή κυβέρνηση ζήτησε εθελοντές από την Ελλάδα. Είμαι από τους πρώτους που πήγα! Και ως υπολοχαγός διοικητής λόχου έλαβα μέρος και στις επιχειρήσεις που έγιναν τον Αύγουστο του 1964 στη Μασούρα, στη ΒΔ πλευρά της Κύπρου». 
 
-Πού βρισκόσασταν όταν ξεκίνησαν τα γεγονότα του 1974 και ποια ήταν η πρώτη σας σκέψη όταν αντιληφθήκατε ότι επρόκειτο να ξεκινήσει πολεμική επιχείρηση;

«Τον Σεπτέμβριο του 1973 υπηρετούσα στη Λήμνο ως λοχαγός και έλαβα εντολή να μεταβώ στην Κύπρο. Τοποθετήθηκα στο επιτελείο της Διοίκησης Αμμοχώστου. Όλοι οι επιτελείς ήμασταν ταυτόχρονα και διοικητές ενός επιστρατευμένου τάγματος. Η Αμμόχωστος ήταν μία από τις δύο περιοχές όπου αναμενόταν να πραγματοποιηθεί η τουρκική απόβαση.
Στις 20 Ιουλίου, όταν άρχισε η εισβολή, έφυγα από την Αμμόχωστο και πήγα, κατόπιν εντολής, να επιστρατεύσω το τάγμα, υπό τραγικές συνθήκες. Επιστράτευσα 1.000 Κυπρίους, οι οποίοι είχαν να εκπαιδευτούν από την ημέρα που είχαν απολυθεί. Ήταν τελείως απροετοίμαστοι. Είναι αξιοθαύμαστος ο ηρωισμός αυτών των παιδιών, που ήρθαν να σκοτωθούν για την Ελλάδα, η οποία, ως πολιτεία, τους είχε εγκαταλείψει.
Στις 23 Ιουλίου με κάλεσαν από το Γενικό Επιτελείο της Εθνικής Φρουράς να μεταβώ με το τάγμα στη Λευκωσία. Ανέλαβα, μέσω του διοικητή του τάγματος προκάλυψης της Λευκωσίας (211), Εμμανουήλ Λιαναντωνάκη, και του Κύπριου αξιωματικού Αζίνα, την ευθύνη ενός μεγάλου τμήματος, από την πλευρά της ΕΛΔΥΚ (Ελληνική Δύναμη Κύπρου), στα περίχωρα της Λευκωσίας, μέχρι το κέντρο της πόλης, σε μέτωπο 3.000 μέτρων. Στο τμήμα που θα υπερασπιζόμουν υπήρχε ένας λόχος, 200 έφεδροι αξιωματικοί στο Λήδρα Πάλας, καθώς και μερικά ακόμη τμήματα, τα οποία προστέθηκαν στις δυνάμεις μου.
Την παραμονή, το βράδυ, όταν φτάναμε στη Λευκωσία ακούγαμε έντονους πυροβολισμούς από την μεριά του αεροδρομίου. Απόρησα από τα πυρά και προβληματίστηκα αν είχαν φτάσει τούρκοι με αεροπλάνα. Ήταν τα NORATLAS που προσγειώνονταν στη Λευκωσία, η αποστολή ΝΙΚΗ, που βλακωδώς η Χούντα δεν είχε συνεννοηθεί με την Κύπρο με αποτέλεσμα να χτυπηθούν από Έλληνες και Κυπρίους οι οποίοι δεν γνώριζαν την εθνικότητα τους. Με αποτέλεσμα να καταρριφθεί ένα αεροπλάνο με 30 νεκρούς».

-Τι διευκόλυνε την τουρκική εισβολή στην Κύπρο;

«Η Κυπριακή Δημοκρατία γεννήθηκε στις 16 Αυγούστου 1960, ενώ οι προηγηθείσες Συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου υπεγράφησαν στις 19 Φεβρουαρίου 1959. Πρώτος Πρόεδρος ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος και πρώτος Αντιπρόεδρος ο Τουρκοκύπριος γιατρός Φαζίλ Κιουτσούκ («Μικρός» στα τουρκικά), ο οποίος, μόλις ανέλαβε τα καθήκοντά του, δήλωσε ότι «εμείς οι Τουρκοκύπριοι θα αγωνιστούμε για τη διχοτόμηση», η οποία απαγορευόταν από τη Συνθήκη Ίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μας δουλεύουν οι Τούρκοι και εμείς τους χαϊδεύουμε…
Οι συζητήσεις για τη λύση του Κυπριακού άρχισαν το 1955. Πρωθυπουργός στην Ελλάδα, από το 1952, ήταν ο Στρατάρχης Αλέξανδρος Παπάγος, ο οποίος τον τελευταίο χρόνο της θητείας του είχε προσβληθεί από καρκίνο και πέθανε στις 5 Σεπτεμβρίου 1955. Υπουργός Εξωτερικών ήταν ο Στέφανος Στεφανόπουλος.
Είχαν αρχίσει οι συζητήσεις για το τι θα γινόταν με την Κύπρο και ο Στέφανος Στεφανόπουλος, μη έχοντας πλέον τη δυναμική παρουσία του Παπάγου, ο οποίος πέθαινε, δέχθηκε, δυστυχώς, να πραγματοποιηθεί μια τριμερής σύσκεψη, στην οποία θα λάμβαναν μέρος οι Άγγλοι, οι Έλληνες και οι Τούρκοι, οι οποίοι από το 1914 δεν είχαν καμία σχέση με το νησί. Η Ελλάδα, και λόγω του κύρους που είχε αποκτήσει από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μπορούσε να επιβάλει τη μη συμμετοχή της Τουρκίας. Η ελληνική κυβέρνηση δέχθηκε να αποτελέσουν και οι Τούρκοι μέρος του προβλήματος. Ήταν το πρώτο εγκληματικό λάθος που έκαναν οι Έλληνες πολιτικοί.
Ο εκπρόσωπος της Τουρκίας στην τριμερή ήταν ο συνταγματολόγος Νιχάτ Ερίμ, ο οποίος είχε μελετήσει σε βάθος το πρόβλημα, διότι οι Τούρκοι θέλουν την Κύπρο τουρκική. Αυτός στήριξε όλη τη Συμφωνία της Ζυρίχης, όπως και οι Άγγλοι, και εμείς, δυστυχώς, τη δεχθήκαμε, ενώ η Ελλάδα μπορούσε να αρνηθεί τη διεξαγωγή της τριμερούς. Υπήρχε και προηγούμενο: το έπραξε ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος, επί Κατοχής, το 1943, όταν αρνήθηκε την επιθυμία της Τουρκίας να καταλάβει τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, προκειμένου να τα προστατεύσει από τους Γερμανούς».

-Πώς μπορούσε να αποτραπεί η εισβολή, τι δεν έγινε;

«Το 1964, όταν έγιναν τα γεγονότα της τουρκοανταρσίας, ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Γεώργιος Παπανδρέου, επειδή κινδύνευε η Κύπρος, συνεννοήθηκε με τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, που ήταν ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, και έστειλε μία Μεραρχία στο νησί για να το στηρίξει. Τεράστια δύναμη! Μια ενισχυμένη Μεραρχία με περισσότερους από 3.000 στρατιώτες. Η Κύπρος ήταν πάρα πολύ προφυλαγμένη. Ήταν η ευτυχέστερη περίοδος της Κυπριακής Δημοκρατίας!
Το 1967 έγινε στρατιωτική δικτατορία στην Ελλάδα και το πρώτο πράγμα που έκανε ήταν να αποσύρει τη Μεραρχία από την Κύπρο, τον Νοέμβριο του 1967.
Έγινε ένα επεισόδιο στην Κύπρο, το οποίο οργάνωσαν οι Τούρκοι, που είναι πονηροί και προσέχουν τι κάνουν. Αυτά δεν είναι τυχαία.
Σε αυτή την προβοκάτσια επενέβησαν οι δυνάμεις μας και οι Τούρκοι ζήτησαν την παρέμβαση του ΟΗΕ. Ήρθε τότε ένας Αμερικανός, ο Σάιρους Βανς, για να κάνει διαπραγματεύσεις.
Τι ζήτησαν οι Τούρκοι:
Να φύγει η Μεραρχία από την Κύπρο.
Να φύγει ο αρχηγός της ΕΟΚΑ, Διγενής Γρίβας.
Να διαλυθεί η Εθνική Φρουρά, ο στρατός της Κύπρου.
Απείλησαν, όπως κάνουν πάντα οι Τούρκοι, ότι, αν δεν αποχωρούσε η Μεραρχία, θα πραγματοποιούσαν απόβαση. Μα η Ελλάδα είχε στείλει τη Μεραρχία ακριβώς για να αποτρέψει ή να αποκρούσει μια απόβαση. Οι χουντικοί φοβήθηκαν, τρομοκρατήθηκαν και απέσυραν τη Μεραρχία, καταδικάζοντας την Κύπρο.
Την εποχή εκείνη οι Τούρκοι δεν μπορούσαν να κάνουν απόβαση, γιατί δεν είχαν τη δυνατότητα• δεν διέθεταν αποβατικά μέσα. Επιπλέον, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Λύντον Τζόνσον, που δεν ήταν ιδιαίτερα φιλικά προσκείμενος προς την Ελλάδα, διαμήνυσε στους Τούρκους ότι, αν επιχειρούσαν απόβαση, θα τους εμπόδιζε. Το ίδιο μήνυμα τους έστειλαν και οι Σοβιετικοί.
Αξίζει να αναφερθεί ότι, σε σύσκεψη της χουντικής κυβέρνησης, τον Νοέμβριο του 1967, παρουσία του βασιλιά, εκείνος δήλωσε ότι δεν θα έσερνε την Ελλάδα σε πόλεμο με την Τουρκία για χάρη της Κύπρου».

– Είχε προηγηθεί το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου, που δίχασε την κοινωνία. Ποιο ήταν το ηθικό των Κυπρίων κατά τη διάρκεια της εισβολής που ακολούθησε;

«Το 1922 είχαμε μια τεράστια καταστροφή, τη Μικρασιατική Καταστροφή, για την οποία φταίει η Ελλάδα, οι Έλληνες ηγέτες. Ξεριζώθηκαν από τα ελληνικά εδάφη της Μικράς Ασίας 1.500.000 πρόσφυγες, ενώ χάθηκαν (νεκροί, τραυματίες και αγνοούμενοι) και 60.000 Έλληνες στρατιώτες. Και, αν δεν υπήρχε ο Βενιζέλος, είναι θαύμα η Συμφωνία της Λωζάννης, όταν η Τουρκία παραιτήθηκε από την Κύπρο. Η Μικρασιατική Καταστροφή είναι αποτέλεσμα της διχόνοιας των Ελλήνων το 1915, του λεγόμενου Εθνικού Διχασμού, που όξυνε τα πνεύματα».
«Και η Κύπρος είναι αποτέλεσμα του εμφυλίου της Ελλάδας, διότι ήρθε η Χούντα, το 1967, για να μας γλιτώσει από τον κομμουνισμό, ο οποίος είχε ηττηθεί το 1949. Ήρθε και έκανε αυτή τη βλακεία, να πάρει τη Μεραρχία από την Κύπρο. Ήταν η αρχή του τέλους. Το χειρότερο ήταν ότι επιχείρησε να ανατρέψει τον Μακάριο, τον Πρόεδρο μιας άλλης χώρας, τυπικά. Η Ελλάδα έκανε πραξικόπημα στην Κύπρο για να ανατρέψει τον Μακάριο, που εκλεγόταν από το 90% του κόσμου. Τον λάτρευε ο κυπριακός λαός και εμείς πήγαμε να τον δολοφονήσουμε. Το πραξικόπημα έδωσε αφορμή στους Τούρκους για την εισβολή. Και ήρθαν απέναντι σε έναν στρατό απροετοίμαστο. Και η χουντική ελληνική κυβέρνηση δεν έστειλε, μαζί με το πραξικόπημα, και μία Μεραρχία. Γι' αυτό το Κυπριακό είναι ντροπή και έγκλημα για την ελληνική πολιτική σκηνή».

- Ποιος ήταν ο ρόλος της Ελλάδας και ποιος της Κύπρου εκείνες τις ημέρες;

«Δυστυχώς, η Ελλάδα έκανε τη μεγαλύτερη ζημιά. Δεν προετοίμασε τις ενέργειές της. Ο πόλεμος δεν είναι "παίρνουμε τα ντουφέκια και πάμε"...»

-Πιστεύετε ότι ο Ελληνικός στρατός ήταν επαρκώς προετοιμασμένος;

«Προφανώς και δεν ήταν και για αυτό υπάρχουν ευθύνες».

- Υπήρχε επικοινωνία κατά την διάρκεια των εχθροπραξιών μεταξύ Ελλήνων, ΟΗΕ και Τούρκων;

«Καμία, σε κατώτερο επίπεδο! Σε ανώτερο επίπεδο έγινε μια διάσκεψη στη Γενεύη, από τις 5 έως τις 12 Αυγούστου, πριν από τον Β΄ γύρο. Και, σύμφωνα με όσα έχουν κυκλοφορήσει σε βιβλία και τουρκικές περιγραφές, ο Ετσεβίτ, ο τότε πρωθυπουργός της Τουρκίας, πίεζε τον υπουργό Εξωτερικών Γκιουνές να ζητά από τους Έλληνες όσο το δυνατόν περισσότερα. Ο δημοσιογράφος Αλί Μπιράν, σε βιβλίο του, περιγράφει τα γεγονότα λεπτομερώς. Οι Έλληνες δέχονταν όσα ζητούσαν οι Τούρκοι, μέχρι που ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, Γεώργιος Μαύρος, είπε ότι "δεν μπορούμε να συζητάμε με το περίστροφο στον κρόταφο" και διαλύθηκε η συνάντηση.
Τότε ο Ετσεβίτ προχώρησε στον Β΄ γύρο, από τις 14 έως τις 17 Αυγούστου, κατά τον οποίο κατέλαβε το υπόλοιπο τμήμα των κατεχομένων.
Ήταν μια παγίδα η Γενεύη, αλλά εμείς έπρεπε να στείλουμε στην Κύπρο όπλα και στρατό…»

-Ποια η σημασία του να μείνει ελεύθερη η Λευκωσία;

«Στην πολιτική σκηνή, είναι πάρα πολύ σημαντικό η πρωτεύουσα μιας χώρας να παραμένει ελεύθερη. Λύσσαξαν οι Τούρκοι να την καταλάβουν. Στον Α΄ γύρο επιτέθηκαν στην ΕΛΔΥΚ και στο 211 και υπέστησαν μεγάλες απώλειες. Στον Β΄ γύρο επιτέθηκαν ξανά, αλλά δεν το κατόρθωσαν, και αυτό αποτέλεσε σημαντική επιτυχία. Φαντάζεστε να είχε η Κύπρος πρωτεύουσα την Πάφο, τη Λάρνακα ή τη Λεμεσό; Ξεφτιλισμός πλήρης, όχι πως τώρα είμαστε εντάξει».

-Στη μάχη εναντίον των Τούρκων, το 1974, πήρατε μέρος ως διοικητής του 336 τάγματος στην Πράσινη γραμμή της Λευκωσίας είχατε προκαθορισμένο σχέδιο;

«Ο στρατός, όταν λειτουργεί σωστά, έχει δύο φάσεις: τον σχεδιασμό και την εκτέλεση των σχεδίων, τα οποία είτε πετυχαίνουν είτε αποτυγχάνουν. Στην Κύπρο υπήρχε σχέδιο για το πώς θα αντιμετωπίζαμε μια απόβαση, την οποία αναμέναμε στην Κερύνεια ή στην Αμμόχωστο.
Το σχέδιο του Επιτελείου είχε προβλέψει ότι οι μονάδες που δεν θα δέχονταν επίθεση θα έσπευδαν να ενισχύσουν τις περιοχές που δέχονταν επίθεση. Έτσι, το τάγμα μου, με εντολή του Γενικού Επιτελείου της Εθνικής Φρουράς, πήγε στη Λευκωσία.
Η ΕΛΔΥΚ με βοήθησε πάρα πολύ, παρόλο που και η ίδια ήταν αποδυναμωμένη, αφού προσωπικό της είχε σταλεί και σε άλλες περιοχές.
Μία ώρα πριν από τη λήξη των εχθροπραξιών υποχώρησε. Ήταν η πιο κρίσιμη στιγμή. Αν έσπαγε και η δική μου περιοχή και έμπαιναν στη Λευκωσία, θα καταλάμβαναν επιπλέον το 40% του κυπριακού εδάφους. Τα παιδιά που πολέμησαν και σκοτώθηκαν κράτησαν τη Λευκωσία! Αντιμετώπισαν έναν πάνοπλο αντίπαλο, αριθμητικά υπέρτερο, με εφεδρείες, καλύτερα εξοπλισμένο, με αεροπορία και τεθωρακισμένα. Κάποιος έσωσε, βοήθησε τις δυνάμεις μας, που ήταν ελλιπέστατες• κάποιος Άγιος ή η Παναγία».

-Ποια τα χαρακτηριστικά του Κύπριου στρατιώτη;

«Υπήρχε πατριωτισμός, σε μεγάλο ποσοστό! Το ηθικό του Κύπριου στρατιώτη επλήγη λόγω του πραξικοπήματος κατά του Μακαρίου, καθώς και οι Κύπριοι ήρθαν σε αντιπαράθεση και μεταξύ τους.
Το πραξικόπημα το έκανε η Ελλάδα, η Χούντα. Είναι έγκλημα αυτό που έγινε και δεν τιμωρήθηκε κανένας. Μπήκαν σε ξένο κράτος, κατέλυσαν τη δημοκρατία και δεν τιμωρήθηκε κανείς. Τεράστιο έγκλημα! Φαντάζεστε έναν στρατιώτη, τον οποίο έχουν προδώσει οι πάντες και, παρ' όλα αυτά, για την τιμή της Ελλάδας πηγαίνει και σκοτώνεται. Αυτό είναι φανταστικός ηρωισμός!».

-Πώς ήταν η συνεργασία ανάμεσα στους στρατιώτες εκείνες τις ώρες;

«Ανάμεσα στους επιστρατευμένους είχα και Κύπριους, με τους οποίους είχαμε πολεμήσει στην Τηλλυρία, το 1964, και με γνώριζαν. Αυτό ήταν σημαντικό, γιατί με στήριξαν. Το μόνο πράγμα που έκανα ήταν να τους πείσω να σκοτωθούν. Δεν είναι εύκολο. Να σκοτωθούν για την Ελλάδα!».

-Ποια ήταν η πιο τρομαχτική εμπειρία σας από τον πόλεμο;

«Το κυριότερο πρόβλημα που είχα δεν ήταν να σκοτωθώ. Ήταν να μη ξεφτιλιστούμε. Να μην κοιμηθούν οι στρατιώτες το βράδυ, διότι ήταν "σκοτωμένοι" από την κούραση και υπήρχε κίνδυνος να μας πιάσουν αιφνιδιαστικά οι Τούρκοι. Αυτός ήταν ο μόνος φόβος!
Σημειώνω ότι στις 14, 15, 16 και 17 Αυγούστου, μέχρι το πρωί, ζήτημα είναι αν είχα κοιμηθεί δύο ώρες».

-Τι θα θέλατε να γνωρίζουν οι νέοι για εκείνη την περίοδο;

«Οι νέοι της Κύπρου ήξεραν πολύ καλά, αλλά τους είχαν προδώσει. Οι νέοι της Ελλάδας, εκείνη την εποχή, ασχολούνταν μόνο με το πώς θα πέσει η Χούντα και είχαμε πανηγύρια για την πτώση της.
Κάθε νέα γενιά είναι καλύτερη από την προηγούμενη! Όταν χρειαστεί, ο Έλληνας θα δράσει, αρκεί να έχει καλή ηγεσία!»

– Ποιοι λόγοι των ΗΠΑ πιστεύετε ότι υπαγόρευσαν τη φιλοτουρκική στάση τους στην Κύπρο;

«Στις σχέσεις των κρατών δεν υπάρχουν φιλίες και αγάπες• υπάρχουν μόνο συμφέροντα. Τα μικρά κράτη στηρίζονται όταν τα συμφέροντά τους ταυτίζονται με εκείνα των ισχυρών. Αυτό είναι το θέμα και η ικανότητα της πολιτικής. Χρειάζεται «μαγκιά» και στην πολιτική! Δεν μπορεί να έρχεται εδώ ο Τούρκος πρόεδρος και ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας να του κάνει υποκλίσεις…».

-Ποια η σημασία της ειρήνης μετά από τέτοια εμπειρία;

«Δεν υπάρχει πιο όμορφο πράγμα από την ειρήνη! Η ειρήνη, όμως, στην ιστορία είναι μια ανάσα μεταξύ δύο πολέμων. Και, για να διατηρηθεί η ειρήνη, πρέπει να είσαι προετοιμασμένος για πόλεμο!
Ο Χριστός, όταν γεννήθηκε, οι άγγελοι τού έψαλαν: «Και επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία». Αυτό έχει μείνει ως όραμα ακόμη. Η ειρήνη είναι Θείο δώρο!»

– Υπάρχει στιγμή που σας έχει μείνει ανεξίτηλη στη μνήμη;

«Η πιο μεγάλη στιγμή είναι η προσπάθεια να κρατήσουμε το ηθικό των στρατιωτών, γιατί ο στρατός της Κύπρου δεν ήταν πειθαρχημένος στρατός. Τους χαρακτήρισα εθελοντές και είναι ήρωες!
Όταν στη ζωή σας βρεθείτε σε δίλημμα, τότε θα νιώσετε τι θα πει να περιφρονήσεις την ευτυχία, την ειρήνη, τη ζωή σου για μια ιδέα, όπως το να παραμείνει η χώρα σου ελεύθερη. Και αυτό το έκαναν οι στρατιώτες που σκοτώθηκαν.
Στις Κεντρικές Φυλακές της Κύπρου υπάρχει ένας χώρος, τα Φυλακισμένα Μνήματα, όπου είναι θαμμένοι αγωνιστές της ΕΟΚΑ, τους οποίους δολοφόνησε το αγγλικό κράτος. Βρίσκονται στο όριο των ελληνικών και τουρκικών δυνάμεων.
Πήγαμε οι αξιωματικοί στα Φυλακισμένα Μνήματα και ορκιστήκαμε να τα κρατήσουμε• διαφορετικά, ας σκοτωνόμασταν! Πολύ σημαντικό και συγκλονιστικό, γιατί πήραμε θάρρος και εμείς οι αξιωματικοί.
Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μη φοβάται τον πόλεμο. Το θέμα δεν είναι ο φόβος, αλλά το τι θα κάνεις για να αντιμετωπίσεις αυτόν τον φόβο».

-Τι θα συμβουλεύατε έναν νέο που θέλει να ακολουθήσει στρατιωτική καριέρα;

Στους Ευέλπιδες, όταν ήμουν διοικητής της σχολής, τους ευχήθηκα ότι ο στρατός είναι άθλημα! Δεν γίνεσαι αθλητής αν δεν είσαι ερωτευμένος με αυτό που κάνεις, όπως και οτιδήποτε κάνεις στη ζωή σου, αν δεν είσαι ερωτευμένος  με αυτό που κάνεις δεν βοηθά!

Κλείνοντας ευχήθηκε: «Οι Έλληνες έχουν ένα ελάττωμα, την διχόνοια. Να το διορθώσουμε. Το θαύμα του 1821 είναι ότι διώξιμε τους Τούρκους σε οκτώ χρόνια, αλλά στα επτά τσακωνόμασταν μεταξύ μας!...

ΟΜΙΛΟΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ: ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΥ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΝΤΕΛΙΑΣ, ΑΝΝΑ ΝΙΚΟΔΕΛΗ, ΑΓΓΕΛΟΣ ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ, ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΙΟΥΣΗΣ, ΑΝΝΑ ΜΑΡΙΑ ΒΛΑΣΟΠΟΥΛΟΥ, ΖΩΗ ΚΟΜΙΩΤΗ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΠΑΖΙΓΟΣ, ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΣΥΡΙΑΤΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ, ΟΛΓΑ ΒΟΥΡΒΑΒΑΧΗ, ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ-ΜΕΛΙΤΙΝΗ ΚΟΤΡΟΓΙΑΝΝΗ

ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΟΜΙΛΟΥ: ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΚΑΡΑΒΙΔΑ, ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΚΡΟΓΚΙΚΑΣ


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου