Ένα διαχρονικό μήνυμα ζωής για τη νεότητα

ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΣΤΟ ΦΩΣ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ

του Αρχιμανδρίτη  Δρ. Μιχαήλ Κανέλου* 

Η Ανάσταση του Χριστού δεν είναι απλώς η σπουδαιότερη εορτή της Ορθοδοξίας ούτε μόνο μια όμορφη θρησκευτική παράδοση που συνοδεύεται από λαμπάδες, ψαλμωδίες και οικογενειακά τραπέζια. Είναι το κέντρο της Πίστης μας, η νίκη της ζωής απέναντι στον θάνατο, του φωτός απέναντι στο σκοτάδι, της ελπίδας απέναντι στην απογοήτευση. Και γι’ αυτό ακριβώς το μήνυμα της Αναστάσεως παραμένει βαθιά επίκαιρο, ιδίως για τους νέους ανθρώπους, που αγωνίζονται καθημερινά να βρουν νόημα, προσανατολισμό και αληθινή χαρά.

Για να φτάσει όμως κανείς στην Ανάσταση, περνά πρώτα από τη Μεγάλη Εβδομάδα. Και η Μεγάλη Εβδομάδα δεν είναι απλώς μια σειρά από κατανυκτικές ακολουθίες. Είναι ένα πνευματικό οδοιπορικό. Είναι μια πορεία που μας καλεί να σταθούμε με προσοχή μπροστά στα μεγάλα γεγονότα της ζωής του Χριστού και, μέσα από αυτά, να ξαναδούμε και τη δική μας ζωή.

Η είσοδος του Κυρίου στα Ιεροσόλυμα, την Κυριακή των Βαΐων, ανοίγει αυτή τη μεγάλη πορεία. Ο Χριστός εισέρχεται ταπεινά, όχι ως κοσμικός άρχοντας, αλλά ως βασιλιάς της αγάπης και της ειρήνης. Από την πρώτη κιόλας στιγμή η Εκκλησία μας θυμίζει ότι η αληθινή δύναμη δεν βρίσκεται στην επιβολή, αλλά στη θυσία, στην ταπείνωση και στην αλήθεια. Σε μια εποχή όπου οι νέοι συχνά βομβαρδίζονται από πρότυπα επιφανειακής επιτυχίας, δύναμης και αυτοπροβολής, το πρόσωπο του Χριστού φανερώνει έναν διαφορετικό δρόμο: τον δρόμο της εσωτερικής ποιότητας.

Καθώς προχωρούμε στις πρώτες ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας, ακούμε για τον Νυμφίο Χριστό. Ο Χριστός παρουσιάζεται ως Εκείνος που έρχεται να συναντήσει τον άνθρωπο, να τον καλέσει σε εγρήγορση, σε μετάνοια, σε αληθινή ζωή. Το τροπάριο «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται» είναι μια πρόσκληση αφυπνίσεως. Μας λέει, με άλλα λόγια, να μη ζούμε κοιμισμένοι πνευματικά, να μη χάνουμε τη ζωή μας μέσα στην αδιαφορία, στη ρουτίνα, στην επιπολαιότητα. Για έναν νέο άνθρωπο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Η νεότητα δεν είναι ηλικία για εσωτερικό ύπνο, είναι ηλικία εγρήγορσης, αναζήτησης, αποφάσεων, αγώνα και προσανατολισμού.

Η Μεγάλη Τετάρτη φέρνει ενώπιόν μας το πρόσωπο της αμαρτωλής γυναίκας, που πλησιάζει τον Χριστό με συντριβή και αγάπη. Η πράξη της δείχνει ότι ο άνθρωπος δεν κρίνεται οριστικά από τα λάθη του. Όσο βαθιά κι αν έχει πέσει, μπορεί να σηκωθεί. Όσο κι αν έχει πληγωθεί, μπορεί να θεραπευθεί. Αυτό το μήνυμα είναι πολύτιμο για κάθε μαθητή και κάθε νέο που μπορεί να αισθάνεται αποτυχία, ενοχή, εσωτερική πίεση ή απογοήτευση. Η Εκκλησία δεν μιλά για έναν Θεό που απορρίπτει, αλλά για έναν Θεό που δέχεται, συγχωρεί και ανακαινίζει.

Η Μεγάλη Πέμπτη μάς οδηγεί στο Μυστικό Δείπνο. Εκεί ο Χριστός παραδίδει το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας και προσφέρει τον εαυτό Του «υπέρ της του κόσμου ζωής». Την ίδια στιγμή αποκαλύπτεται και η ανθρώπινη αδυναμία: η προδοσία του Ιούδα, η εγκατάλειψη, ο φόβος. Η ημέρα αυτή μας θυμίζει ότι η αγάπη δεν είναι λόγια, αλλά προσφορά. Στην εποχή μας, όπου πολλές σχέσεις γίνονται πρόχειρες και ρηχές, το παράδειγμα του Χριστού φανερώνει τι σημαίνει να αγαπά κανείς αληθινά: να μένει πιστός, να στηρίζει, να υπηρετεί, να θυσιάζεται.

Η Μεγάλη Παρασκευή είναι ίσως η πιο συγκλονιστική ημέρα του εκκλησιαστικού έτους. Είναι η ημέρα του Σταυρού. Ο Χριστός υφίσταται την αδικία, τον εμπαιγμό, την εγκατάλειψη, τον πόνο και τον θάνατο. Και όμως δεν απαντά με μίσος. Δεν εκδικείται. Δεν καταριέται. Συγχωρεί. Αγαπά μέχρι τέλους. Εδώ βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα μαθήματα για όλους μας, και ιδιαίτερα για τους νέους: ότι η αληθινή δύναμη δεν είναι να συντρίβεις τον άλλο, αλλά να νικάς το κακό χωρίς να γίνεσαι όμοιος με αυτό. Ο Σταυρός του Χριστού μάς διδάσκει υπομονή, αντοχή, συγχώρηση και ελπίδα ακόμη και μέσα στη δοκιμασία.

Το βράδυ της ίδιας ημέρας, μπροστά στον Επιτάφιο, η Εκκλησία θρηνεί, αλλά δεν απελπίζεται. Ο θρήνος της είναι γεμάτος πίστη. Ξέρει ότι ο τάφος δεν είναι το τέλος. Ξέρει ότι πίσω από τη σιωπή του Μεγάλου Σαββάτου ήδη ετοιμάζεται η νίκη. Κι αυτό είναι ίσως το πιο παρηγορητικό μήνυμα για έναν νέο άνθρωπο που δοκιμάζεται από άγχος, μοναξιά, αβεβαιότητα ή φόβο για το μέλλον: ότι και οι πιο σκοτεινές ώρες δεν είναι αιώνιες. Υπάρχει διέξοδος. Υπάρχει φως. Υπάρχει ανάσταση.

Και τότε φθάνουμε στη νύχτα της Αναστάσεως. Το «Δεύτε λάβετε φως» δεν είναι απλώς μια τελετουργική φράση. Είναι πρόσκληση ζωής. Είναι σαν να λέει η Εκκλησία σε κάθε άνθρωπο: πάρε φως μέσα στο σκοτάδι σου, πάρε ελπίδα μέσα στην απόγνωσή σου, πάρε νόημα μέσα στη σύγχυση της εποχής. Και όταν ακούγεται το «Χριστός Ανέστη», δεν ακούμε μόνο μια πανηγυρική αναγγελία. Ακούμε τη μεγαλύτερη αλήθεια της Πίστεώς μας: ότι ο θάνατος δεν έχει τον τελευταίο λόγο, ότι το κακό δεν θριαμβεύει οριστικά, ότι η αγάπη του Θεού είναι ισχυρότερη από κάθε φθορά.

Τι σημαίνει όμως αυτό για τους μαθητές και γενικά για τη νεότητα;

Σημαίνει πρώτα απ’ όλα ότι κανένας αγώνας δεν πάει χαμένος όταν έχει αλήθεια, υπομονή και Πίστη. Σημαίνει ότι οι δυσκολίες της ζωής, οι σχολικές απαιτήσεις, οι αποτυχίες, οι φόβοι, οι διαψεύσεις, ακόμη και οι εσωτερικές πτώσεις, δεν είναι το τέλος της διαδρομής. Η Ανάσταση του Χριστού λέει σε κάθε νέο άνθρωπο: μην παραιτείσαι. Σήκω ξανά. Προχώρα ξανά. Ελπίδα υπάρχει.

Σημαίνει ακόμη ότι η ζωή δεν εξαντλείται στο πρόσκαιρο, στο επιφανειακό και στο εύκολο. Ο σύγχρονος άνθρωπος συχνά μαθαίνει να κυνηγά εντυπώσεις, εικόνες και εξωτερικές επιτυχίες. Η Ανάσταση όμως αποκαλύπτει ότι το αληθινό περιεχόμενο της ζωής βρίσκεται βαθύτερα: στην αλήθεια, στην αγάπη, στην κοινωνία με τον Θεό και με τον συνάνθρωπο, στην ελευθερία από τον εγωισμό και τον φόβο.

Για τους νέους ιδιαίτερα, η Αναστάσιμη Πίστη μπορεί να γίνει πηγή θάρρους. Μπορεί να τους μάθει να μην υποκύπτουν στον μηδενισμό, στη μελαγχολία, στην εσωτερική κούραση της εποχής. Μπορεί να τους θυμίσει ότι κάθε άνθρωπος έχει ανεκτίμητη αξία, ότι δεν είναι ένας αριθμός, μια επίδοση, μια εικόνα στα κοινωνικά δίκτυα, αλλά πρόσωπο μοναδικό, πλασμένο για φως, αλήθεια και αιωνιότητα.

Η Μεγάλη Εβδομάδα και η Ανάσταση, λοιπόν, δεν είναι κάτι ξένο προς τη ζωή των μαθητών. Είναι ένα σχολείο ζωής. Διδάσκουν ότι η ταπείνωση είναι ανώτερη από την αλαζονεία, η συγχώρηση δυνατότερη από την εκδίκηση, η αγάπη σπουδαιότερη από την ιδιοτέλεια, η ελπίδα αληθινότερη από την απελπισία. Και τελικά διδάσκουν ότι ο άνθρωπος δεν είναι φτιαγμένος για το σκοτάδι, αλλά για το φως.

Μέσα στον θόρυβο της εποχής μας, το μήνυμα της Αναστάσεως ακούγεται απλό, αλλά παραμένει βαθιά ανατρεπτικό: ο Χριστός νίκησε τον θάνατο, άρα η ζωή έχει νόημα,  ο Χριστός ανέστη, άρα η ελπίδα δεν είναι ψευδαίσθηση, ο Χριστός ζει, άρα και ο άνθρωπος μπορεί να αναγεννηθεί.

Αυτό είναι και το πιο ουσιαστικό μήνυμα που μπορεί να κρατήσει κάθε νέος άνθρωπος αυτές τις άγιες ημέρες: να μην φοβάται το σκοτάδι, όταν έχει μπροστά του το φως του Αναστάντος Χριστού.

Χριστός Ανέστη!

……………………

Ο Αρχιμανδρίτης Δρ. Μιχαήλ Κανέλος είναι προϊστάμενος του Ι.Ν. Αγίου Τρύφωνος Τερψιθέας και Εκπαιδευτικός στο 3ο Γυμνάσιο Γλυφάδας.